‘एआय’चा वापर करून आपण कोणत्याही व्यक्तीचे फोटो, व्हिडिओ बनवू शकतो. याचा फायदा घेऊन गुन्हेगारी प्रवृत्तीची मंडळी ठरावीक लोकांवर लक्ष केंद्रित करीत आहेत. त्यांच्या सोशल मीडियाची पाहणी करून फोटो मिळवले जातात. त्यानंतर ‘एआय’च्या मदतीने फोटो एडिट केला जातो. त्यानंतर व्हिडिओ कॉल केल्यानंतर संबंधित व्यक्ती व्हिडिओ कॉलवर बोलत आहे, असे भासवले जाते. व्हिडिओ कॉलद्वारे समोरच्या व्यक्तीकडे पैशांची मागणी केली जातो. ‘आर्थिक अडचण आहे, मदतीची गरज आहे, त्वरित निकड आहे,’ या बहाण्याने पैशांची मागणी केली जाते.

असा घडतो गुन्हा…

– अनोळखी मोबाइल क्रमांकावरून व्हिडिओ कॉल येतो.
– समोरच्या स्क्रीनवर दिसणारी व्यक्ती आपल्या जवळची असल्याचे वाटते.
– त्या व्यक्तीकडून पैशांची मागणी केली जाते.
– व्हिडिओ कॉलवर पती किंवा मित्र दिसत असल्याने लगेच त्याच्यावर विश्वास बसतो.
– त्यामुळे त्याने सांगितलेल्या क्रमांकावर पैसे पाठवले जातात.

गुन्ह्यापासून बचाव कसा कराल?

– अनोळखी क्रमांकावरून व्हिडिओ कॉल आल्यास शहानिशा करावी.
– व्हिडिओ कॉलवर भासविण्यात आलेल्या व्यक्तीशी संपर्क साधून विचारणा करावी.
– व्हिडिओ कॉल करून ओळखीची व्यक्ती मोबाइल क्रमांकावर पैसे मागत असेल, तर देऊ नये
सावधान! ऑनलाइन टास्कच्या नादात हातचे गमवाल; ८ महिन्यांत पुण्यात फसवणुकीच्या घटनांत वाढ
खासगी आयुष्य धोक्यात

‘एआय’च्या माध्यमातून ‘फेस स्कॅम’चे प्रकार वाढीला लागले आहेत. या गुन्ह्यांची व्याप्ती मोठी असून, संबंधितांचे खासगी आयुष्य धोक्यात येण्याचीही शक्यता आहे. काही खासगी गोष्टीही व्हिडिओ कॉलच्या माध्यमातून ‘व्हायरल’ होऊ शकतात. याचा गैरफायदा घेऊन ‘ब्लॅकमेल’ करण्याचेही प्रकार घडू शकतात. त्यामुळे अनोळखी क्रमांक किंवा सोशल मीडिया साइटवरून आलेल्या व्हिडिओ कॉलवर बोलणे टाळावे.

एआय तंत्रज्ञानाचा वापर करून फेस स्कॅम केल्याचे काही प्रकार देशात घडले आहेत. आपल्याकडेही हे प्रकार घडू शकतात. त्यामुळे हे प्रकार घडण्याआधीच नागरिकांनी सावध होणे गरजेचे आहे. कोणताही अनोळखी मोबाइल क्रमांक किंवा सोशल मीडिया साइटवरून आलेल्या व्हिडिओ कॉलना प्रतिसाद देऊ नये.- मधुकर सावंत, वरिष्ठ पोलिस निरिक्षक, आर्थिक गुन्हे शाखा, पिंपरी