Kokan Raiway:कोकण रेल्वे मार्गावर आता दरड, दगड, झाडे आणि वन्यप्राण्यांबाबत आधीच इशारा मिळणार आहे. तशी कार्यप्रणाली आता विकसित करण्यात आली आहे. मान्सूनमध्ये रेल्वे प्रवास अधिक सुरक्षित करण्यासाठी नवी हायटेक यंत्रणा सज्ज झाली आहे.
(फोटो– महाराष्ट्र टाइम्स.कॉम)
म. टा. खास प्रतिनिधी, मुंबई : मान्सून काळात कोकण रेल्वे मार्गावरील दरडी, दगड कोसळणे आणि रुळांवरील अडथळ्यांमुळे रेल्वे वाहतुकीवर परिणाम होण्याची शक्यता असते. मात्र यंदा अशा धोक्यांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी कोकण रेल्वेने कृत्रिम बुद्धिमत्ता आधारित अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर सुरू केला आहे. त्यामुळे संभाव्य धोका आधीच ओळखून तात्काळ उपाययोजना करणे शक्य होणार आहे. कोकण रेल्वेने दासगाव स्थानकाजवळील बोगद्याबाहेर अत्याधुनिक रेल्वे ट्रॅक निरीक्षण आणि इशारा प्रणाली बसवली आहे. ही प्रणाली सी-डॅकने विकसित केली असून रुळांवरील कोणताही अडथळा ओळखून नियंत्रण कक्षाला तत्काळ सूचना पाठवण्याची क्षमता तिच्यात आहे. सध्या या यंत्रणेची चाचणी सुरू असून ती यशस्वी ठरल्यास कोकण रेल्वे मार्गावरील इतर महत्त्वाच्या बोगद्यांजवळही अशी व्यवस्था उभारण्यात येणार आहे.
मान्सूनपूर्व तयारीची माहिती देताना कोकण रेल्वेचे अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक संतोष कुमार झा यांनी रेल्वे प्रशासनाने यंदा पारंपरिक उपाययोजनांसोबत आधुनिक तंत्रज्ञानालाही प्राधान्य दिल्याचे सांगितले. गेल्या अनेक वर्षांत मान्सूनमुळे दीर्घकाळ रेल्वे वाहतूक ठप्प होण्याच्या घटना टाळण्यात यश मिळाल्याचा दावा त्यांनी केला.
काय आहे या यंत्रणेची खासियत?
नवीन प्रणाली रुळांवर पडलेले दगड, दरड, झाडे किंवा माती घसरण्याच्या घटना ओळखू शकते. इतकेच नव्हे तर रुळांवर आलेली जनावरे किंवा वन्यप्राणीही या यंत्रणेच्या नजरेतून सुटणार नाहीत. कोणतीही संशयास्पद हालचाल दिसताच नियंत्रण कक्षाला त्वरित सूचना मिळणार आहे.
यंदा १५ जून ते २० ऑक्टोबरदरम्यान विशेष मान्सून वेळापत्रक लागू करण्यात येणार आहे. संवेदनशील ठिकाणी गस्तीसाठी ६५७ प्रशिक्षित कर्मचाऱ्यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. तसेच डोंगरउतारांवरील संरक्षणात्मक कामे, रॉक बोल्टिंग, शॉटक्रीटिंग, गॅबियन भिंती आणि जाळ्यांची उभारणी पूर्ण करण्यात आली आहे.
याशिवाय पूर इशारा प्रणाली, स्वयंचलित पर्जन्यमापक यंत्रणा, आपत्कालीन वैद्यकीय सुविधा, अपघात निवारण रेल्वे आणि चोवीस तास कार्यरत नियंत्रण कक्ष सज्ज ठेवण्यात आला आहे. त्यामुळे यंदाच्या मान्सूनमध्ये कोकण रेल्वे मार्गावरील प्रवास अधिक सुरक्षित आणि सुरळीत ठेवण्याचा रेल्वे प्रशासनाचा प्रयत्न आहे.
लेखकाबद्दलसुनिल लाटेसुनिल प्रभाकर लाटे हे ‘महाराष्ट्र टाइम्स ऑनलाइन’मध्ये कन्सल्टंट या पदावर कार्यरत आहेत. ते गेल्या तीन वर्षांपासून पत्रकारिता क्षेत्रात सक्रिय आहेत. महाराष्ट्र टाइम्स ऑनलाइनमध्ये ते स्थानिक बातम्या, लाइव्ह ब्लॉग कव्हरेज, गुन्हेगारी, राजकारण, देश-विदेश, सरकारी योजना, तसेच इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि नागरी विकासाशी संबंधित विषयांवर नियमित लेखन करतात. २०२२ मध्ये पत्रकारितेचे शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात ‘लोकसत्ता ऑनलाइन’ (मुंबई) येथून केली.सुनिल यांनी राजकारण, मनोरंजन, क्रीडा आणि गुन्हेगारी अशा विविध विषयांचे वार्तांकन व विश्लेषण प्रभावीपणे केले आहे. हायपरलोकल न्यूज, क्राईम रिपोर्टिंग, राजकारण आणि चालू घडामोडींवरील नाविन्यपूर्ण डिजिटल कंटेंट लिहिण्याचा त्यांना दांडगा अनुभव आहे. त्यांनी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर मराठवाडा विद्यापीठाच्या वृत्तपत्रविद्या विभागातून पत्रकारितेतील पदव्युत्तर शिक्षण (MA) पूर्ण केले आहे. शिक्षण घेत असतानाच त्यांनी ‘दैनिक दिव्य मराठी’ आणि ‘दैनिक पुण्य नगरी’ यांसारख्या नामांकित वृत्तपत्रांसाठी बातम्या लिहून प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव घेतला. यादरम्यान त्यांनी प्रामुख्याने शिक्षण क्षेत्रातील बातम्यांचे कव्हरेज केले.अचूक आणि प्रभावी डिजिटल रिपोर्टिंग ही सुनिल यांची खासियत आहे. गेल्या तीन वर्षांत त्यांनी उत्कृष्ट ‘न्यूज सेन्स’ आणि ‘ब्रेकिंग न्यूज’ कव्हरेजचे संपादन कौशल्य विकसित केले आहे. महाराष्ट्र टाइम्स ऑनलाइनमध्ये काम करताना वेगवान अपडेट्स देणे आणि डिजिटल वाचकांना समजेल अशा सोप्या शैलीत घडामोडींची मांडणी करणे, यात त्यांनी प्राविण्य मिळवले आहे. पत्रकारितेतील नवनवीन तंत्रे शिकून स्वतःला अधिक सक्षम बनवण्यावर त्यांचा सतत भर असतो.पत्रकारितेसोबतच त्यांना फोटोग्राफी, व्हिडिओ एडिटिंग आणि ग्राफिक्स डिझाइनची विशेष आवड असून, जाहिरात क्षेत्रातही त्यांनी काम केले आहे. सर्जनशील लेखनाची ओढ असलेल्या सुनिल यांनी काही लघुपटांचे दिग्दर्शन आणि पटकथा लेखनही केले आहे. तसेच, संगीत आणि गायन क्षेत्रातही त्यांना विशेष रुची आहे.… आणखी वाचा