दरवर्षी २९ ऑक्टोबर हा दिवस जागतिक स्ट्रोक दिन म्हणून साजरा केला जातो. यावर्षीच्या ‘स्ट्रोक डे’चे घोषवाक्य ‘प्रत्येक मिनीट महत्त्वाचा’ असे आहे. पक्षाघाताच्या रुग्णांना लवकरात लवकर उपचार मिळणे आवश्यक असले, तरी तसे होताना दिसत नाही. त्यामुळेच जागतिक आरोग्य संघटनेला प्रत्येक मिनिटाचे महत्त्व पटवून देणारे घोषवाक्य यंदा ठेवावे लागले. लोक हृदयविकाराबाबत जेवढे जागरूक आहेत तेवढे ब्रेन स्ट्रोकबाबत नाही. हृदयविकाराच्या झटक्यामुळे मृत्यूचा धोका असतो.
पुराव्यांत फेरफार करणं भोवलं, नाशिकचे PI अशोक गिरी यांचे निलंबन, नेमकं प्रकरण काय?
प्रकार, कारणे अन् लक्षणे…
पक्षाघात दोन प्रकारचे असतात. ८५ टक्के ब्रेन स्ट्रोक मेंदूला रक्तपुरवठा कमी झाल्यामुळे येतात, तर १५ टक्के स्ट्रोक हे ब्रेन हॅमरेजमुळे येत असल्याची माहिती मेंदुविकारतज्ज्ञ डॉ. समीर फुटाणे यांनी दिली. रक्तदाब, रक्तातील अतिरिक्त साखर, उच्च कोलेस्ट्रॉल, हृदयाला छिद्र असणे, शरीरात बी १२ चे प्रमाण कमी असणे, लठ्ठपणा ही पक्षाघाताची काही प्रमुख लक्षणे आणि कारणेही आहेत. पक्षाघाताच्या रुग्णांचे प्रमाण ४० टक्क्यांनी वाढले असून, ३० ते ४५ वयोगटातील रुग्णांचे प्रमाण अधिक असणे धक्कादायक आहे. त्यातही वयाच्या १६ वर्षीदेखील काही रुग्णांना पक्षाघात झाला असून, व्यक्तिपरत्वे पक्षाघाताची कारणे भिन्न असल्याचे यावेळी सांगण्यात आले.
चिंता वाढली! नाशिकमध्ये पुन्हा दोन दिवस येलो अलर्ट, विजांसह जोरदार पावसाची शक्यता, IMDचा इशारा काय?
पक्षाघाताच्या रुग्णांचे प्रमाण ४० टक्क्यांनी वाढले आहे. अशा रुग्णांना लक्षणेच लवकर लक्षात येत नाहीत. त्यामुळे प्राथमिक उपचारांमध्ये ते वेळ घालवतात. परिणामी ४० टक्के रुग्ण ‘गोल्डन अवर’मध्ये रुग्णालयात पोहोचत नाहीत. ब्रेन स्ट्रोक या आजाराला प्रतिबंध करता येतो. त्यासाठी जनजागृतीचे प्रयत्न आमच्या स्तरावर सुरू आहेत. -डॉ. श्रीपाल शहा, इंटरव्हेन्शनल न्यूरोलॉजिस्ट व स्ट्रोक स्पेशालिस्ट