डबल डेकर बसचे बदलते स्वरूप, चित्रपटात असणारे स्थान, अन्य राज्यांनीही घेतलेली दखल, सामाजिक कार्यातील सहभाग या ‘स्मारक बस’मध्ये उलगडण्यात आला आहे. ७ ऑगस्टपासून बेस्ट दिनी ही बस मुंबईकरांना स्मारक बस म्हणून पाहण्यास मिळणार आहे.
Mumbai News :मुंबईत डबल डेकर बसला आग: प्रवाशांची धावाधाव, चेंबरचे झाकण बॅटरीला धडकून आग लागल्याचा प्राथमिक अंदाज
‘बेस्ट’ची पहिली वाहतूक १५ जुलै १९२६ साली सुरू झाली. त्यापूर्वी मुंबईत ट्रॅम धावत होती. कालांतराने यात बदल होत गेले आणि सिंगल डेकर बसच्या जोडीला डबल डेकर बसही सेवेत आल्या. बेस्टची पहिली डबल डेकर बस ८ डिसेंबर १९३७ साली सुरू झाली. सिंगल डेकर बसची प्रवासी क्षमता कमी असल्याने डबल डेकर बसगाड्या वाढवण्यावर ‘बेस्ट’ उपक्रमाने भर दिला. पंधरा वर्षांचे आयुर्मान, तांत्रिक समस्या इत्यादी कारणांमुळे याची संख्या हळूहळू कमी होऊ लागली. सप्टेंबर २०२३ मध्ये अखेरची नॉन एसी डबल डेकर बस धावली.

मुंबईत इंग्रजांच्या काळात सुरू झालेली डबल डेकर बस नेमकी कशी होती, शेवटची बस प्रवासी आणि पर्यटकांना पाहता यावी, यासाठी आणिक आगार येथील ‘बेस्ट’ उपक्रमाच्या संग्रहालयात ती ठेवण्यात आली. आता डबल डेकर बसचा इतिहास दाखवण्याचा निर्णय घेतला व त्यानुसार बदल केल्याची माहिती बेस्टचे कर्मचारीय विभागाचे सहायक कार्यदेशक यतीन पिंपळे यांनी सांगितले.

‘स्मारक बस’ ही संग्राहिका म्हणूनही ओळखली जाणार आहे. याच्या दोन्ही मजल्यावर ‘बेस्ट’च्या डबल डेकर बसच्या इतिहासाची माहिती देणारे फ्रेम लावण्यात आल्या आहेत. बसच्या तळमजल्यावरील जागेत माहिती देणाऱ्या फ्रेम ठेवतानाच दृकश्राव्य माध्यमातूनही मुंबईकरांना याची माहिती देण्यासाठी एलसीडी टिव्हीही ठेवण्यात आला आहे.

इंग्रजांच्या काळात डबल डेकर बस नेमकी कशी होती आणि त्यानंतर त्याचे स्वरुप कसे बदलले, बसच्या कालानुरूप बदलता दर्शनी भाग, चित्रपटांमध्ये डबल डेकर बसचा वापर, २६ जुलैसारखा महाप्रलय, तसेच डबल डेकर बसचा अपघात, वर्ल्ड कप विजेत्यांचा डबल डेकरबसमधून प्रवास, मुंबईमधील डबल डेकर बस पाहून दिल्ली, कोलकत्ता व अन्य राज्यांनीही डबल डेकर बस सुरू केली याची माहितीही यातून देण्यात आली आहे. मुंबईतील डबल डेकर बस २९ पेक्षा जास्त हिंदी चित्रपटातूनही दिसली. ७८ व्या बेस्ट दिनापासून (७ ऑगस्ट) मुंबईकरांना आणिक आगारात ही पाहण्यास मिळणार असल्याचे पिंपळे म्हणाले.