म. टा. प्रतिनिधी, पिंपरी : इंद्रायणी नदीतील प्रदूषणावर उपाययोजनेसाठी पिंपरी-चिंचवड महापालिकेने कुदळवाडी येथे उभारलेला प्रतिदिन तीन दशलक्ष लिटर क्षमतेचा सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्प (ईटीपी) कार्यान्वित करण्यात आला आहे. त्यामुळ नदीत मिसळणारे दूषित पाणी रोखण्यास मदत होणार आहे.
इंद्रायणी नदीच्या प्रदूषण पातळीबाबत ‘राष्ट्रीय नदी संवर्धन संचालनालया’ने प्रकाशित केलेल्या अहवालामध्ये नदीच्या प्रदूषण पातळीबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे. चिखली, कुदळवाडी, जाधववाडी परिसरातील औद्योगिक कारखाने, गोदामे आणि अनधिकृत व्यवसायांमधून रासायनिक पाणी, तेल आणि ग्रीसचे विसर्जन यामुळे प्रदूषण होत असल्याचे निदर्शनास आले. त्या अनुषंगाने जाधववाडी नाल्यालगतचे अतिक्रमण प्रकल्पासाठी रिक्त करण्यात आले.
राष्ट्रीय हरित न्यायाधिकरण आणि महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने दिलेल्या निर्देशानुसार, पालिकेने समस्यांच्या निराकरणासाठी उपाययोजना राबविण्यात आल्या. त्याचाच भाग म्हणून सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्प उभारण्यात आला. त्यामुळे नदीमध्ये थेट पद्धतीने रासायनिक आणि सांडपाणी मिसळले जाणार नाही. त्यावर प्रक्रिया केली जाईल, असे पालिका प्रशासनाने स्पष्ट केले. इंद्रायणी नदीचे रक्षण करणे पालिकेचे कर्तव्य असल्याची भावना आयुक्त तथा प्रशासक शेखर सिंह यांनी व्यक्त केली आहे.
पाण्याचा पुनर्वापर
सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्पाच्या माध्यमातून प्रक्रिया केलेले पाणी व्यावसायिक, नागरिक आणि बांधकाम व्यावसायिकांना मोफत उपलब्ध करून देण्यासाठी पालिकेने पुढाकार घेतला आहे. त्यासाठी प्रक्रिया केलेले पाणी पाच मिनिटांत टँकरमध्ये भरण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. हे पाणी पिण्यासाठी वापरण्यात येणार नसून, त्याव्यतिरिक्तच्या इतर कारणांसाठी वापरता येणार आहे. त्यामुळे नदीवरील अवलंबित्व कमी होणार आहे, असे सांगण्यात आले.
नदी प्रदूषणाचा सामना करण्यासाठी सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्पाची यशस्वी अंमलबजावणी म्हणजे महत्त्वाचा टप्पा आहे. प्रदूषणाच्या समस्येवर नावीन्यपूर्ण उपायांचा वापर करून पर्यावरण संवर्धनासाठी प्रशासन पावले उचलत आहे. त्याचाच हा भाग आहे.- संजय कुलकर्णी (सह शहर अभियंता), पर्यावरण विभाग, पिंपरी-चिंचवड महापालिका