• Sat. Jun 6th, 2026

    पारसिक डोंगराखाली बुलेट ट्रेनचा बोगदा; कटरहेड घणसोली शाफ्टमध्ये दाखल, ‘अंडरग्राऊंड टनल’चा मार्ग कसा असेल ?

    पारसिक डोंगराखाली बुलेट ट्रेनचा बोगदा; कटरहेड घणसोली शाफ्टमध्ये दाखल, ‘अंडरग्राऊंड टनल’चा मार्ग कसा असेल ?

    Mumbai-Ahmedabad Bullet Train: देशातल्या पहिल्या बुलेट ट्रेनचं काम मुंबईमध्ये सुरू असून बोगद्याच्या खोदकामाला सुरुवात होणार आहे. वांद्रे येथील स्थानकाचं कामही सध्या सुरू असून अप आणि डाउन मार्गिकेसाठी टनेल तयार केला जाणार आहे.

    (फोटो– महाराष्ट्र टाइम्स.कॉम)
    म. टा. खास प्रतिनिधी, मुंबई: मुंबई-अहमदाबाद बुलेट प्रकल्पांतर्गत शहरातील बोगद्याच्या खोदकामाला आरंभ होण्याचा मार्ग सुकर झाला आहे. दुसऱ्या ‘टनेल बोरिंग मशिन’चे (टीबीएम) कटरहेड घणसोली (सावली) शाफ्टमध्ये उतरविण्यात आले आहे. तब्बल १३.६ मीटर व्यासाच्या या यंत्राचे वजन सुमारे ३५० टन आहे. सावली येथून या टीबीएमद्वारे विक्रोळीच्या दिशेने खोदकाम करण्यात येणार आहे.

    अप आणि डाउन मार्गिका

    याच आठवड्याच्या सुरुवातीला पहिल्या टीबीएमचे कटरहेड विक्रोळी शाफ्टमध्ये उतरविण्यात आले होते. हे टीबीएम विक्रोळीहून बीकेसीच्या दिशेने बोगद्याचे उत्खनन करणार आहे. दोन्ही टीबीएमची अंतिम जोडणी पूर्ण केल्यानंतर वेळापत्रकानुसार जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात प्रत्यक्ष खोदकाम सुरू होणार आहे. १३.६ मीटर व्यासाचे हे कटरहेड एकाच मोठ्या बोगद्याच्या खोदकामासाठी तयार करण्यात आले आहे. या बोगद्यात बुलेट ट्रेनच्या अप आणि डाउन अशा दोन्ही मार्गिका असणार आहेत. कटरहेडमध्ये ८४ कटर डिस्क, १२४ स्क्रॅपर आणि १६ बकेट लिप्स बसविण्यात आले आहेत. या यंत्रणेच्या मदतीने खडक कापणे आणि मलबा हटविण्याचे काम अधिक वेगवान आणि अचूक पद्धतीने पार पाडणे शक्य होईल. या प्रकल्पासाठी आत्तापर्यंत दोन टीबीएम दाखल झाली असून त्यातील टीबीएम-१ चे वजन ३,०८० टन, तर टीबीएम-२चे वजन ३१८४ टन आहे. ही दोन्ही यंत्रे मिक्स शिल्ड व स्लरी आधारित तंत्रज्ञानावर कार्यरत आहेत.

    Maharashtra TimesMumbai AC Local: ‘हार्बर एसी’ला उदंड प्रतिसाद; पंधरवड्यात प्रवासी संख्या साडेतीन लाखांनजीक, CSMT ते पनवेल प्रवास गारेगार

    प्रत्येक टीबीएमची लांबी ९५.३२ मीटर असून त्यामध्ये कटर व्हील, मेन बेअरिंग, जॉ क्रशर, इरेक्टर, मेन शिल्ड, टेल शिल्ड तसेच चार विशेष गॅन्ट्रीसारखे महत्त्वाचे घटक समाविष्ट आहेत. ही यंत्रणा कमाल ४ आरपीएम वेगाने फिरू शकते आणि त्यामध्ये प्रतिमिनिट ४९ मि.मी. पर्यंत खोदकाम करण्याची क्षमता आहे. त्यामुळे उच्च सुरक्षा मानके कायम राखत नियंत्रित आणि सातत्यपूर्ण पद्धतीने बोगद्याचे बांधकाम होणार आहे.

    Maharashtra Timesकोकणवासी दुहेरी कोंडीत! Mumbai-Goa Highwayवर 12 पुलांचं काम रखडलं, 12 तासांचा प्रवास, टोलवसुलीची मात्र घाई

    ‘पारसिक’ खाली ११४ मीटरपर्यंत खोदकाम

    हा बोगदा जमिनीपासून २५ ते५७ मीटर खोलीवर, तर पारसिक डोंगराखाली ११४ मीटर खोलीपर्यंत खोदला जाणार आहे. खोदकाम सुरू असताना इमारतींच्या सुरक्षिततेसाठी सेटलमेंट पॉइंट्स, टिल्ट मिटर्स, स्टेन गेज, सीस्मोग्राफ अशी आधुनिक उपकरणे वापरण्यात येणार आहेत.

    सानिया कदम

    लेखकाबद्दलसानिया कदमसानिया कदम या सध्या ‘मटा ऑनलाईन’मध्ये गेल्या सहा महिन्यांपासून कन्सल्टंट पदावर कार्यरत आहेत. २०२५ मध्ये बॅचलर्सचे शिक्षण पूर्ण करून त्यांनी नुकताच पत्रकारितेच्या क्षेत्रात प्रवेश केला आहे. लोकल बातम्या, लाइव्ह ब्लॉग कव्हरेज, गुन्हेगारी, आंतरराष्ट्रीय घडामोडी तसेच इन्फ्रास्ट्रक्चर व नागरी विकासाशी संबंधित बातम्यांमध्ये त्यांना विशेष रस आहे.

    पत्रकारितेतील व्यावसायिक कामाची ही त्यांची पहिलीच वेळ असली, तरी त्यांच्या पत्रकारितेच्या प्रवासाची सुरुवात महाराष्ट्र टाइम्स प्रिंटमधून झाली. २०२४ मध्ये मुलुंड वाणिज्य महाविद्यालयातून बीएमएमचे शिक्षण घेत असताना प्राध्यापकांकडून त्यांची कॉलेज क्लब रिपोर्टर म्हणून नियुक्ती झाली आणि तेव्हाच ‘मटा’शी त्यांचा पहिला संबंध जोडला गेला.

    यानंतर त्यांनी अनेक महिन्यांपर्यंत महाराष्ट्र टाइम्सच्या ‘मुंबई टाइम्स’ पुरवणीसाठी लेखन केले. कॉलेज विद्यार्थ्यांच्या दैनंदिन समस्या, सोशल मीडियावरील ट्रेंड्स तसेच एआयच्या वाढत्या प्रभावावर त्यांनी अनेक लेख लिहिले. सोशल मीडियावर गाजलेल्या ‘घिबली आर्ट’ ट्रेंडवर तसेच परीक्षेच्या काळात विद्यार्थ्यांच्या आयुष्यात वाढत्या एआयच्या वापराबाबत लिहिलेल्या लेखांचे विशेष कौतुक झाले. या काळात महाराष्ट्र टाइम्स प्रिंटच्या विविध कार्यक्रमांमध्ये सहभागी होत त्यांनी वृत्तांकनासाठीही हातभार लावला. २०२५ मधील ‘माय मराठी कला संगम’ तसेच महाराष्ट्र टाइम्सच्या ‘शोध युवा प्रतिमेचा’ या विशेष कार्यक्रमांचे त्यांनी वृत्तांकन केले. विद्यार्थ्यांशी आणि नव्या पिढीशी जोडून घेणाऱ्या, त्यांच्या दृष्टिकोनातून बातम्या मांडण्याचा त्यांचा नेहमीच प्रयत्न राहिला.

    २०२५ मध्ये बीएमएमचे शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी के.सी. महाविद्यालयातून एमए इन जर्नलिझमला प्रवेश घेतला आणि त्याचवेळी ‘मटा ऑनलाईन’मध्ये काम सुरू केले. येथे त्यांनी लोकल बातम्या, लाइव्ह ब्लॉग अपडेट्स, इन्फ्रास्ट्रक्चर व विकासकामे, तसेच सरकारी धोरणे यांवर विशेष प्राविण्य मिळवले.

    लहानपणापासूनच मराठी आणि इंग्रजी भाषेत वाचन-लेखनाची आवड असल्याने इंग्रजी भाषेवर त्यांचे विशेष प्रभुत्व आहे. त्यामुळे इंग्रजीतील गुंतागुंतीच्या बातम्या मराठी वाचकांसाठी सोप्या, समजण्यासारख्या भाषेत मांडण्याचा त्यांचा सातत्यपूर्ण प्रयत्न असतो. डिग्रीपर्यंतचं शिक्षण इंग्रजी माध्यमातून केलं असून संपूर्ण महाविद्यालयात प्रथम क्रमांक पटकावला. शेवटच्या वर्षी, न्यूजरूम नावाच्या प्रोजेक्टसाठी एका वृत्तपत्राच्या संपादकांची मुलाखत घेणं आवश्यक होतं. त्यावेळी, मुंबई चौफेरचे संपादक श्री. प्रफुल्ल फडके यांची मुलाखत घेतली. या मुलाखती दरम्यान त्यांनी आपल्या 30 वर्षांच्या मराठी भाषेतील पत्रकारीतेच्या अनुभवाबद्दल सांगितलं. त्यावेळी मराठी माध्यमातून पत्रकारिता करण्याची आवड निर्माण झाली. नंतर महाराष्ट्र टाईम्स प्रिंटमधल्या अनुभवामुळे ही आवड आणखी वाढली.… आणखी वाचा