• Sat. Jun 6th, 2026

    ‘पंचधातू’द्वारे साकारलेले ‘शिववस्त्र’ आता सातासमुद्रापार; लंडनच्या संग्रहालयात पाहण्यासाठी खुला होणार

    ‘पंचधातू’द्वारे साकारलेले ‘शिववस्त्र’ आता सातासमुद्रापार; लंडनच्या संग्रहालयात पाहण्यासाठी खुला होणार

    म. टा. प्रतिनिधी, पुणे

    हिंदवी स्वराज्याची स्थापना करणाऱ्या श्री छत्रपती शिवाजी महाराजांचे नाव, त्याचा रुबाब, त्यांचा पेहराव शिवचरित्रासह त्यांच्यावरील अनेक ग्रंथात पहायला मिळतो. त्यांच्या कार्याची प्रेरणा, उर्जा सातत्याने प्रत्येक मराठी माणसाला मिळावी या हेतूने पुण्यातील काही तरुणांनी एकत्रित येऊन सोने, चांदी, तांबे यासारख्या पंचधातूतून ‘शिववस्त्र’ अर्थात महाराजांचा पोषाख साकारला आहे. इंग्लंडमधील मराठी माणसांच्या पुढील पिढीला शिवाजी महाराज कळावेत यासाठी हे ‘शिववस्त्र’ तेथील संग्रहालयात पाहण्याासाठी ठेवण्यात येणार आहे. त्यामुळे हे ‘शिववस्त्र’ आता सातासमुद्रापार पोहोचणार आहे.

    हे शिववस्त्र, शिवरायांची धोप (तलवार) हे लंडनमध्ये येत्या २६ नोव्हेंबरला नेण्यात येणार आहे. यासाठी कृष्णाई समाजसेवा संस्थेने पुढाकार घेतला असून या संस्थेच्या संकल्पनेतील हे ‘शिववस्त्र’ तष्ट या संस्थेने ३५ कारागिरांच्या सहकार्याने साकारले आहे. हे ‘शिववस्त्र’ साकारण्यासाठी सहा ते सात महिन्यांचा कालावधी लागला आहे. याबाबत कृष्णाई समाजसेवा संस्थेचे रविंद्र पवार आणि तष्टचे संचालक दीपक माने यांनी माहिती दिली.

    तष्टचे संचालक दीपक माने म्हणाले, ‘पुरातन पुस्तकात तसेच छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या अनेक चित्रात हा पेहराव दिसतो. हा पोषाख आम्ही घडविण्यचाा प्रयत्न केला. या पोषाखाचे प्रमुख आकर्षण म्हणजे यामध्ये सोने, चांदी, तांबे यासारख्या पंचधातूचा वापर करण्यात आला आहे. हे पंचधातून नागरिकांनी स्वखुषीने सुपूर्द केले आहे. त्यानंतर मशीन तसेच हँडवर्क यांचा वापर करून हा पोषाख तयार करण्यात आला आहे. यासाठी कारागीर, अँब्रायडरी, टेलर, डिझायनर यांच्या ३५ जणांच्या टीमने हा पोषाख सहा ते सात महिन्यांच्या कालावधीत तयार केला आहे.’

    ‘आम्ही कापड उद्योगात असल्याने छत्रपती शिवाजी महाराज यांचे कोणीही न पाहिलेले पोषाख आपण तयार करू शकतो हे सुचले. त्यानंतर महाराजांचे दुर्मिळ छायाचित्रे शोधण्यात आली. त्यातून महाराजांचे पोषाख निवडण्यात आले.त्याचा इतिहासात उल्लेख शोधण्याचा प्रयत्न केला. त्यानंतर महाराजांचा पोषाख तयार करण्याचे ठरविले. कोणत्याही घराण्याचे किंवा कोण्या एका काळातील शिववस्त्र आहे याचा आम्ही दावा करीत नाही,’ असे कृष्णाई समाजसेवा संस्थेचे रवींद्र पवार यांनी स्पष्ट केले.

    शिवाजी महाराजांकडून मिळणारी उर्जा त्यांच्या पेहरावातून भविष्यात पुढच्या पिढीला मिळत राहावी तसेच या पेहरावाला लोकार्पण करून जतन करून ठेवण्याचा तष्ट संस्थेचा मानस आहे. इंग्लंडमध्ये नोव्हेंबर महिन्यात एका खास प्रदर्शनात हे शिववस्त्र तेथील मराठी माणसांना पाहता येणार आहे.- दीपक माने, संचालक, तष्ट

    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

    You missed