• Sat. Sep 12th, 2026

डीजे निर्बंधांचा आदेश कागदावरच नको. तर नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर तातडीने कारवाई करावी, असे निर्देश हायकोर्टाने नागपूर पोलिसांना दिले आहेत. हायकोर्टाने नागपूर पोलीस आयुक्त विश्वास नांगरे पाटील यांना याबाबत महत्त्वाचे निर्देश दिले आहेत.

(फोटोमहाराष्ट्र टाइम्स.कॉम)
नागपूर : डीजे आणि साऊंड सिस्टिमच्या दणदणाटामुळे होणाऱ्या ध्वनी प्रदूषणाची मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठाने गंभीर दखल घेतली आहे. डीजेवरील निर्बंध केवळ कागदावर ठेवून चालणार नाही, तर त्याची काटेकोर अंमलबजावणी करून नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर तातडीने कारवाई करावी, असे निर्देश न्यायालयाने दिले आहेत. विशेष म्हणजे, ही कारवाई केवळ नागपूर शहरापुरती मर्यादित न ठेवता उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठाच्या कार्यक्षेत्रातील विदर्भातील दहा जिल्ह्यांत करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.

ध्वनी प्रदूषणाच्या प्रश्नावर त्रिमूर्तीनगर नगर मंडळाच्या वतीने मुंबई उच्च न्यायालयाच्या नागपूर खंडपीठात याचिका दाखल करण्यात आली आहे. या प्रकरणाच्या सुनावणीदरम्यान याचिकाकर्त्यांचे वकील तुषार मंडलेकर यांनी नागपूरचे पोलीस आयुक्त विश्वास नांगरे पाटील यांनी नुकतेच भारतीय न्याय संहितेतील कलम 163 अंतर्गत डीजे, साऊंड सिस्टिम आणि ध्वनी प्रदूषणावर निर्बंध घालणारी अधिसूचना जारी केल्याची माहिती न्यायालयाला दिली.

डीजेवर निर्बंध असताना डीजे वाजवल्याचा दावा

मात्र, अधिसूचना जारी केल्यानंतरही दहीहंडी तसेच मारबत मिरवणुकीमध्ये मोठ्या प्रमाणात डीजे वाजवण्यात आल्याचे व्हिडीओ पुरावे आणि संबंधित बातम्या न्यायालयासमोर सादर करण्यात आल्या. या पुराव्यांच्या आधारे नियमांचे उल्लंघन सुरूच असल्याचा युक्तिवाद करण्यात आला. केवळ आदेश काढून प्रशासनाची जबाबदारी संपत नाही, तर त्या आदेशाची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी होत आहे की नाही, हे सुनिश्चित करणे आवश्यक असल्याचे याचिककर्त्याचे वकील तुषार मंडलेकर यांनी सांगितले.

याचिकाकर्त्यांचे वकील काय म्हणाले?

तुषार मंडलेकर यांनी न्यायालयात सांगितले की, उत्सवांच्या काळात नागरिकांच्या आरोग्यावर आणि शांततेवर परिणाम करणाऱ्या कानठळ्या बसविणाऱ्या आवाजाचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जात आहे. डीजे आणि डॉल्बी सिस्टिमकडून निर्धारित डेसिबल मर्यादेचे उल्लंघन होत असल्यास संबंधित यंत्रणा जप्त करून कठोर कारवाई करणे आवश्यक आहे. न्यायालयाने हा युक्तिवाद मान्य करत पोलिसांनी केवळ निर्बंधाचे आदेश जारी करून थांबू नये, तर त्याची प्रभावी अंमलबजावणी करावी, असे स्पष्ट केले.

Maharashtra TimesAmruta Fadnavis : माझे भाऊ सणाचे दिवस लक्षात घेऊन जे काही करतील, ते शांततेनेच करतील, अमृता फडणवीस यांचं वक्तव्य

न्यायालयाचे कारवाईचे आदेश

सुनावणीदरम्यान मारबत उत्सवातील डीजेच्या वापराचा व्हिडीओही न्यायालयासमोर सादर करण्यात आला. हा व्हिडीओ पाहिल्यानंतर न्यायालयाने ध्वनी प्रदूषणाच्या नियमांचे उल्लंघन होत असल्याची दखल घेत संबंधित आयोजकांविरोधात योग्य ती कारवाई करण्याचे निर्देश दिले. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या डीजे आणि डॉल्बी सिस्टिमवर कारवाई करून त्यांची जप्ती करण्याची कार्यवाही करण्याचेही निर्देश देण्यात आले.

न्यायालयाचे पोलिसांना अहवाल सादर करण्याचे आदेश

दरम्यान, ध्वनी प्रदूषणाविरोधातील ही कारवाई केवळ नागपूरपुरती मर्यादित राहू नये, अशी भूमिका न्यायालयाने घेतली आहे. विदर्भातील दहा जिल्ह्यांमध्येही डीजे आणि ध्वनी प्रदूषणाच्या नियमांची काटेकोर अंमलबजावणी करावी, अशा सूचना पोलीस आणि प्रशासनाला देण्यात आल्या आहेत. पुढील 15 दिवसांत या संदर्भात प्रभावी कारवाई करून त्याचा अहवाल न्यायालयासमोर सादर करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.

Maharashtra TimesSamruddhi Mahamarg : 150 सीसीटीव्ही अन् गोपनीय माहितीदारांचे जाळे, पोलिसांना कडक सॅल्यूट! सिनेस्टाईल दरोडेखोरांच्या नांग्या ठेचल्या

विश्वास नांगरे पाटील यांना महत्त्वाचे निर्देश

या प्रकरणी नागपूरचे पोलीस आयुक्त विश्वास नांगरे पाटील यांना 22 सप्टेंबरपर्यंत शपथपत्र दाखल करण्याचे निर्देश न्यायालयाने दिले आहेत. त्यामुळे आगामी उत्सवांच्या पार्श्वभूमीवर नागपूरसह संपूर्ण विदर्भात डीजे आणि ध्वनी प्रदूषणाविरोधातील पोलिसांची कारवाई अधिक तीव्र होण्याची शक्यता आहे.