मुंबई महापालिकेच्या मुख्य, तसेच उपनगरीय रुग्णालयांचा पुनर्विकास आणि पुनर्बाधणी प्रकल्प पूर्णत्वास नेण्याचा प्रयत्न या वर्षात प्रामुख्याने असेल. सन २०२५मध्ये पाच रुग्णालयांचा पुनर्विकास करण्यात येणार आहे. नियोजनामध्ये असलेल्या १२ रुग्णालयांचा पुनर्विकास पूर्ण झाल्यानंतर तीन हजार ५१५ खाटा उपलब्ध होणार आहेत. एमडीआर रुग्णांचे काही तासांमध्ये निदान करणारी ‘एक्सडीआर कार्टिजेस’ या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित चाचणी लवकरच सुरू करण्याची घोषणा अर्थसंकल्पात करण्यात आली. यासह एमडीआर टीबीचा प्रादुर्भाव थांबवण्यासाठी ‘बीपाल’ औषधपद्धतीचा वापर करण्यात येणार आहे.
BMC Budget 2025: मुंबई अग्निशमन दल होणार हायटेक; अर्थसंकल्पात तब्बल २६१ कोटींची तरतूद
कस्तुरबा रुग्णालयातील टीबी प्रयोगशाळेमध्ये ‘टार्गेट नेक्स्ट जनरेशन सिक्वेन्सिंग’ (टीएनजीएस) ही अत्याधुनिक चाचणी प्रायोगिक तत्त्वावर करण्यात येणार आहे. या रुग्णांच्या रक्तामधील औषधांचे प्रमाण तपासण्यासाठी उपचारात्मक औषध निरीक्षण ( टीडीएम) ही सुविधा देण्यात येणार येणार आहे. या रुग्णांच्या रक्तामधील औषधांचे प्रमाण तपासण्यासाठी उपचारात्मक औषध निरीक्षण ( टीडीएम) ही सुविधा देण्यात येणार आहे. संसर्ग रोखण्यासाठी टीबी रुग्णांना मारक, सॅनिटायझर आणि स्पिटून असलेला संच देण्यात येणार आहे.

सॅनिटरी पॅड उपक्रमाचा विस्तार
मासिळ पाळीचे दिवस महिलांसाठी सुसह्य व्हावेत, शाळकरी मुली आणि महिलांना सॅनिटरी पॅड उपलब्ध व्हावेत, यासाठी महापालिकेने सामुदायिक शौचालयांमध्ये दोनशे सॅनिटरी पॅड व्हेंडिंग मशिन बसवल्या आहेत. तिथे आत्तापर्यंत ३,६०,५६५ पाकिटे (प्रत्येकी चार पॅड असणारी) वितरित करण्यात आली आहेत. महापालिकेने येत्या वर्षात आणखी दोन हजार सामुदायिक शौचालयांमध्ये या उपक्रमाचा विस्तार करण्याचे ठरवले आहे. या मशिनवर केंद्रीकृत प्रणालीद्वारे लक्ष ठेवण्यात येत असून सॅनिटरी पॅड संपल्यावर तिथे पॅड उपलब्ध करण्यात येत आहेत. महापालिकेच्या ३५८ शाळांमध्येही सॅनिटरी पॅड व्हेंडिंग मशिन बसवण्यात आल्या आहेत.
‘बेस्ट’च्या पदरी निराशाच! ७४ हजार कोटींच्या अर्थसंकल्पात बेस्टच्या वाट्याला अवघे १ हजार कोटी
‘पीपीपी’ धोरण राबवणार
आरोग्यसेवांची व्याप्ती वाढताना सार्वजनिक खासगी भागीदारी (पीपीपी) धोरणाचा अवलंब महापालिकेकडून करण्यात येणार आहे. दहिसर येथील भगवती रुग्णालय, बोरिवलीमधील पंजाबी गल्ली डायग्नोस्टिक केंद्र, दादरमधील जाखादेवी आरोग्य केंद्र, विक्रोळी पार्कसाइट येथील ३०० खाटांचे रुग्णालय, गोवंडी येथील ३०० खाटांचे रुग्णालय यांचा विकास ‘पीपीपी’ अंतर्गत करण्यात येणार आहे.
BMCकडून पायाभूत सुविधांवर भर; सागरी किनारा मार्ग प्रकल्पांसाठी अर्थसंकल्पात भरीव तरतूद
झीरो प्रीस्क्रिप्शन धोरणाला मुहूर्त नाही
वर्षभराच्या कालावधीमध्ये झिरो प्रिस्क्रिप्शन हे धोरण राबवण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले होते. त्याची पूर्तता अद्याप झालेली नाही. दोन वर्षांसाठी दरसूची अंतिम करण्याची निविदा अंतिम टप्प्यात असल्याचे सांगण्यात आले.

स्वच्छता कृती आराखडा
स्वच्छ भारत अभियानांतर्गत राज्य सरकारकडून मुंबई शहर स्वच्छता कृती आराखडा मंजूर करण्यात आला आहे. त्यात मुंबईमध्ये पंधरा हजार सामुदायिक शौचकुपे, चारशे मोबाइल शौचालये, ४,६७२ घरगुती शौचालये आणि पाचशे प्रसाधनगृहांचा समावेश आहे.
हत्तीवरुन काढलेली मिरवणूक महागात; भोरचे आमदार शंकर मांडेकर यांचे कार्यकर्ते अडचणीत, वन विभागाकडून गुन्हा
कॅन्सर उपचारांवर भर
९ ते १४ वयोगटातील मुलींचे HPV लसीकरण
कॅन्सरचे वाढते प्रमाण लक्षात घेता रुग्णांना वैद्यकीय उपचारांची सुविधा त्वरित मिळावी, यासाठी मुंबई महापालिका प्रशासनाने अर्थसंकल्पातील आरोग्यविषयी तरतुदींमध्ये कॅन्सर उपचारसुविधा, रुग्णालयांच्या उपलब्धतेवर अधिक लक्ष केंद्रित केले आहे. कॅन्सरवर उपचार देणारी रुग्णालये, सर्वेक्षण मोहिमा आणि गर्भाशयाचा कॅन्सर रोखण्यासाठी शालेय विद्यार्थिनींमध्ये लसीकरण या मुद्द्यांवर भर देण्याची घोषणा करण्यात आली.

९ ते १४ वयोगटातील मुलींना गर्भाशयमुखाच्या कॅन्सरवरील एचपीव्ही लसीकरण प्राथमिक तत्त्वावर देण्यात येणार आहे. केंद्र सरकारने यासंदर्भात जी नियमावली दिली आहे, त्यानुसार हा कार्यक्रम राबवण्यात येणार आहे. मुखाच्या कॅन्सरचे निदान अनेकदा उशिरा होते. यामुळे वैद्यकीय उपचारांची सुरुवातही उशिरा होते. यामुळे दंतचिकित्सकाद्वारे करण्यात येणाऱ्या मौखिक कॅन्सरसंदर्भातील तपासण्या यावर्षी वाढवण्यात येणार आहेत. त्यात खासगी क्षेत्राचाही समावेश असेल. ‘विभागनिहाय कॅन्सरसेवा मॉडेल’अंतर्गत मुख, स्तन आणि गर्भाशयमुखाच्या कॅन्सर नियंत्रणासाठी तपासणी सुविधा महिन्यातून एक किंवा दोन दिवस उपलब्ध करण्यात येणार आहे. ही सुविधा प्रत्येक विभागातील दवाखाना, तसेच आरोग्य केंद्रामध्ये देण्यात येणार आहे, असे अर्थसंकल्पात जाहीर करण्यात आले.
BMC Budget 2025: मुंबईकरांचा प्रवास सुसाट; अर्थसंकल्पात २ हजार ५० किमी रस्ते काँक्रीटीकरणाचे नियोजन
येथे मिळणार सुविधा
कॅन्सर रुग्णांना त्वरित वैद्यकीय उपचार मिळावेत, यासाठी लो. टिळक रुग्णालयाच्या पुनर्विकासाच्या दुसऱ्या टप्प्यामध्ये मुख्य रुग्णालयाच्या इमारतीसह रेडिएशन उपचार सुविधेचा समावेश असणाऱ्या कॅन्सर उपचारांसाठी स्वतंत्र इमारतीचे काम लवकरच सुरू होणार आहे. डॉ. आर. एन. कूपर रुग्णालय आणि वांद्रे येथील हिंदुहृदयसम्राट बाळासाहेब ठाकरे वैद्यकीय महाविद्यालयामध्येही कॅन्सर उपचारसुविधा असलेल्या १५० खाटांचे कॅन्सर युनिट आणि धर्मशाळेचे काम सुरू आहे. नायर रुग्णालयामध्येही कॅन्सर विभागाचे काम सुरू आहे. तिथेही रुग्णांना उपचारांचा दिलासा मिळेल.

दुर्बल घटकांसाठी ५१.९८ कोटी
नियोजन खात्याच्या माध्यमातून महापालिका अल्प उत्पन्न असलेल्या कुटुंबांतील महिला, दिव्यांग, ज्येष्ठ नागरिक, तृतीयपंथी या आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांसाठी नियोजन करते. महापालिकेने या अर्थसंकल्पामध्येही ५१.९८ कोटी रुपयांची तरतूद केली आहे. महिलांसाठी अर्थसहाय्य योजना, रोजगाराभिमुख प्रशिक्षण, नोकरदार महिलांसाठी वसतिगृहांचे बांधकाम, पाळणाघर, डेकेअर सेंटर, महिलांसाठी अर्थसहाय्य योजना, नोकरदार महिलासांठी वसतिगृहांच्या बांधकामासाठी एकत्रित ५१.९८ कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे.