मुंबई : भारत येत्या तीन वर्षांत चीनला मागे टाकून जगातील सर्वांत मोठा तेल आयातदार देश होईल, असा अंदाज आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा यंत्रणेने (इंटरनॅशनल एनर्जी एजन्सी, आयईए) वर्तवला आहे. गोव्यात सध्या भरलेल्या ‘इंडिया एनर्जी वीक’मध्ये ‘आयईए’चा ‘इंडियन ऑइल मार्केट आउटलुक टू २०३०’ हा अहवाल प्रकाशित करण्यात आला. या विषयाचा आढावा.
काय म्हणतो अहवाल?
– भारतातील तेलाची मागणी २०२३मध्ये रोज ५४.८ लाख बॅरल आहे
– ती सन २०२३पर्यंत ६६.४ लाख बॅरलपर्यंत वाढेल
– सन २०२७मध्ये भारत चीनला मागे टाकून जगातील सर्वांत मोठा तेल आयातदार देश होईल
– मात्र, २०२३मध्येही भारतातील तेलाची एकूण मागणी चीनपेक्षा कमी असेल
– एकूण मागणीपैकी ८५ टक्के तेल भारत आयात करतो.
डिझेलची सर्वाधिक आयात
– २०३०मध्ये भारताच्या एकूण तेल आयातीपैकी डिझेलचा वाटा सर्वाधिक म्हणजे ५० टक्के राहील
– भारतातील डिझेलची एकूण मागणी जागतिक मागणीच्या २० टक्के असेल
– जेट केरोसिनच्या मागणीतील वाढ वार्षिक ५.९ टक्के राहील
– पेट्रोलच्या मागणीतील वाढ फक्त ०.७ टक्के राहील
देशांतर्गत उत्पादन कमीच
– भारतात खनिज तेलाचे उत्पादन अत्यंत कमी
– देशातील एकूण मागणीच्या १३ टक्के उत्पादन
– सन २०२३मध्ये देशांतर्गत उत्पादन रोज सात लाख बॅरल
– नव्या क्षेत्रांतून उत्खनन होत नसल्याने २०३०मध्ये देशांतर्गत उत्पादनात घट अपेक्षित
– सन २०३०मध्ये देशांतर्गत उत्पादन रोज ५.४० लाख बॅरल होणार
कसा असतो देशातील तेलाचा साठा?
– देशात ६६ दिवस पुरेल इतका तेलाचा साठा असतो
– यातील सात दिवस पुरेल इतका साठा आपत्कालीन परिस्थितीसाठी भूमिगत स्वरूपात साठवला जातो
– उर्वरित साठा डेपो आणि टाक्यांमध्ये साठवला जातो
– ‘आयईए’कडे ९० दिवसांचा साठा राखीव असतो
– भारत या संघटनेचा सहयोगी सदस्य आहे
दृष्टिक्षेपात तेल आयात (बॅरल पर डे)
– चीन – १.१३ कोटी
– भारत – ५४.८ लाख
– अमेरिका – २९.३ लाख