• Wed. Mar 18th, 2026

    Nagpur Rain: हवामान खात्याकडून मोठी चूक, रडार असूनही अचूक इशारा नाही अन् नागपूरकरांचे हाल

    Nagpur Rain: हवामान खात्याकडून मोठी चूक, रडार असूनही अचूक इशारा नाही अन् नागपूरकरांचे हाल

    म.टा. प्रतिनिधी, नागपूर: नागपूर शहराला हादरवून सोडणारा मुसळधार पाऊस आणि कडाडणाऱ्या विजांचा अचूक अंदाज वर्तविण्यात नागपूर हवामानखात्याला अपयश आले. महाराष्ट्राची उपराजधानी म्हणविणाऱ्या नागपूर शहरात डॉपलर रडारची यंत्रणा आणि संपूर्ण व्यवस्था उपलब्ध असतानाही मुसळधार पावसाचा अचूक अंदाज देता आला नसल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

    पाऊस आणि विजांचा योग्य अंदाज वर्तविण्यासाठी आ‌वश्यक असलेली डॉपलर रडार यंत्रणा नागपुरात उपलब्ध आहे. नागपूर विमानतळाच्या नजीकच हे रडार उभारण्यात आले आहे. पावसाचा अंदाज वर्तविणारे तंत्रज्ञान आणि तज्ज्ञ मनुष्यबळ नागपुरात उपलब्ध आहे. असे असतानाही शनिवारी मध्यरात्री झालेल्या पावसाबाबत अचूक अंदाज हवामानखात्याला वर्तविता आला नाही. हवामानखात्याच्या नागपूर प्रादेशिक केंद्राच्यावतीने शनिवारी ऑरेंज अलर्ट देण्यात आला होता. या केंद्राच्यावतीने पुढील तीन तासांमधील पावसाचा अंदाज वर्तविण्यात येतो. शनिवारी मध्यरात्री पावणेदोन वाजता अशा इशारा देण्यात आला होता. त्या इशाऱ्यात नागपूरसह काही ठिकाणी विजांच्या कडकडाटासह हलका आणि मध्यम स्वरूपाचा पाऊस पडेल, असे म्हटले होते. त्यानंतर अवघ्या तासाभरात विजांचे आणि मुसळधार पावसाचे थैमान नागपुरात सुरू झाले. प्रत्यक्षात ढगफुटी झाली नसली तरी नागपूरचे जनजीवन विस्कळित करणारा पाऊस पडला. अवघ्या दोन तासात ९० मिमी पावसाची नोंद करण्यात आली. अशा प्रकारच्या मुसळधार पावसाचा कोणताही अंदाज हवामानखात्याने व्यक्त केला नाही.

    या पावसामुळे निर्माण झालेली परिस्थितीसाठी जिल्हा प्रशासनाला आपत्ती प्रतिसाद दलांचा वापर करावा लागला. पुरात फसलेल्या नागरिकांना बाहेर काढावे लागले. मात्र, इतका प्रचंड पाऊस पडेल असा कोणताही इशारा जिल्हा प्रशासनालाही हवामानखात्याने कळविला नव्हता. त्यामुळे, अद्ययावत डॉपलर रडार यंत्रणा असतानाही तिचा योग्य उपयोग न झाल्याने त्याचा फटका शहराला बसल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

    अंदाजतज्ज्ञांचे काम नऊ वाजता संपते!

    डॉपलर यंत्रणा असली तरी तिच्या निरीक्षणांचा उपयोग करून अंदाज वर्तवू शकणारे तज्ज्ञच रात्री उपलब्ध नसतात, अशी माहिती पुढे आली आहे. त्यामुळे, पुढेही शनिवारसारखी परिस्थिती उद्भवल्यास रात्रीच्या वेळी अंदाज वर्तविला जाईल किंवा नाही याविषयी साशंकता निर्माण झाली आहे.

    ‘प्रादेशिक हवामान केंद्राचे रडार व्यवस्थित कार्यरत आहे. मात्र, त्यावरून विजांचा किंवा किती पाऊस येईल, याचा नेमका अंदाज येत नसतो. त्यासाठी अंदाजाची गणिते बांधावी लागतात. रात्री नऊनंतर अंदाज वर्तविणाऱ्या तज्ज्ञांची काम संपते. तरीसुद्धा आमची चमू घरून काम करीत होती. रात्रपाळीला निरीक्षण विभागातील कर्मचारी कार्यरत असतात. त्यांना असा अंदाज वर्तविता येणे शक्य नाही’, अशी प्रतिक्रिया नागपूर प्रादेशिक हवामान केंद्राचे महासंचालक एम. एल. साहू यांनी ‘मटा’शी बोलताना दिली. शुक्रवारी मध्यरात्रीनंतर अतिवृष्टीचा अंदाज वर्तविण्यात आला होता. त्यानुसार १२० मिमीच्या आसपास पाऊस होणे अपेक्षित होते आणि ११६.४ मिमी पावसाची नोंद करण्यात आली. त्यामुळे पावसाचा अंदाज तसा अचूक ठरला. तसेच विजांसह पावसाची हजेरी लागेल हाही अंदाज अचूक ठरला. मात्र, विजांचा कडकडाट तुलनेने अधिक होता, हे खरे आहे. शहरात यापूर्वी यापेक्षाही अधिक पाऊस झाला आहे. परंतु, रात्री २ ते ४ या काळात ९० मिमी पाऊस झाल्याने काही पूरग्रस्त स्थिती निर्माण झाली, असेही साहू म्हणाले.

    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

    You missed