Tunnel Hoods: देशातल्या पहिल्याच बुलेट ट्रेनसाठी पहिल्यांदाच डोंगरांमधील बोगद्यांबाहेर टनेल हुड उभारण्यात येत आहेत. महाराष्ट्रात असे एकूण सात बोगदे असल्यामुळे असे सात हुड बांधले जातील.
हुडमुळे काय फायदा होणार?
नॅशनल हाय स्पीड रेल्वे कॉर्पोरेशन लिमिटेडकडून मुंबई–अहमदाबाद बुलेट ट्रेन मार्गावर राज्यात सात आणि गुजरातमधील एका असे एकूण आठ बोगदे उभारण्यात येत आहेत. हुड म्हणजे विस्तारित छत होय. बोगद्याच्या बाहेरून ही रचना बोगद्याच्या विस्तारित छतासारखी दिसते. बुलेट ट्रेन वेगाने बोगद्यात प्रवेश करते त्यावेळेस मोठ्या प्रमाणात हवा पुढे ढकलते. ही प्रक्रिया सिलेंडरमधील पिस्टनच्या हालचालीसारखी असते. बुलेटच्या वेगवान प्रवेशामुळे दाबलहरी (प्रेशर वेव्ह्स) निर्माण होतात. यांचे योग्य व्यवस्थापन न केल्यास बुलेट ट्रेन बोगद्यातून बाहेर पडताना मोठा धडधडणारा आवाज निर्माण होऊ शकतो. यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी हुड उभारले आहेत.
Kalwa-Airoli Rail Corridor: कल्याणवरून थेट नवी मुंबईपर्यंत प्रवास शक्य, ‘कळवा ते ऐरोली रेल लाइन’चा मार्ग मोकळा; मध्य रेल्वेकडून काम सुरू
बोगद्याबाहेरील हूड्स खुले वातावरण आणि बोगदा यांमधील संक्रमण क्षेत्र म्हणून कार्य करतात. प्रत्येक बोगद्याच्या लांबीनुसार हुड तयार करण्यात आले आहे. हुडमध्ये खिडक्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे. खिडक्यांच्या मदतीने हवा अधिक हळूहळू आत-बाहेर येते. त्यामुळे हवेच्या दाब लहरींवर नियंत्रण राहून हवेचा प्रवाह अधिक सुरळीत राहतो. परिणामी संपूर्ण प्रणाली सुरक्षित राहते. बोगद्याच्याबाहेरील खिडक्या असलेल्या हूडमुळे बुलेट ट्रेनचा हाय स्पीड प्रवास अधिक शांत, सुरळीत आणि आरामदायी होणार आहे. जपान, फ्रान्स आणि इतर उच्च-वेग रेल्वे असलेल्या देशांमध्ये टनेल हुड्स ही सर्वसाधारण बाब मानली जाते. सर्वोच्च वेगाने धावणाऱ्या बुलेट ट्रेन प्रणालीमध्ये बोगदा हुड हे एक वैशिष्ट्य आहे.
प्रथमच या तंत्रज्ञानाचा वापर
भारतातील रेल्वे बोगद्यांमध्ये प्रथमच या तंत्रज्ञानाचा वापर होत आहे. मुंबई अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पात या तंत्रज्ञानाचा अवलंब करण्यात आला आहे. सुरक्षितता, प्रवासी आराम आणि पर्यावरणीय कार्यक्षमतेच्या जागतिक दर्जाच्या मानकांची पूर्तता करण्यासाठी प्रगत अभियांत्रिकी उपाययोजना आणि आंतरराष्ट्रीय सर्वोत्तम पद्धतींचा वापर करण्यात येत आहे, असे एनएचएसआरसीएलच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
लेखकाबद्दलसानिया कदमसानिया कदम या सध्या ‘मटा ऑनलाईन’मध्ये गेल्या सहा महिन्यांपासून कन्सल्टंट पदावर कार्यरत आहेत. २०२५ मध्ये बॅचलर्सचे शिक्षण पूर्ण करून त्यांनी नुकताच पत्रकारितेच्या क्षेत्रात प्रवेश केला आहे. लोकल बातम्या, लाइव्ह ब्लॉग कव्हरेज, गुन्हेगारी, आंतरराष्ट्रीय घडामोडी तसेच इन्फ्रास्ट्रक्चर व नागरी विकासाशी संबंधित बातम्यांमध्ये त्यांना विशेष रस आहे.
पत्रकारितेतील व्यावसायिक कामाची ही त्यांची पहिलीच वेळ असली, तरी त्यांच्या पत्रकारितेच्या प्रवासाची सुरुवात महाराष्ट्र टाइम्स प्रिंटमधून झाली. २०२४ मध्ये मुलुंड वाणिज्य महाविद्यालयातून बीएमएमचे शिक्षण घेत असताना प्राध्यापकांकडून त्यांची कॉलेज क्लब रिपोर्टर म्हणून नियुक्ती झाली आणि तेव्हाच ‘मटा’शी त्यांचा पहिला संबंध जोडला गेला.
यानंतर त्यांनी अनेक महिन्यांपर्यंत महाराष्ट्र टाइम्सच्या ‘मुंबई टाइम्स’ पुरवणीसाठी लेखन केले. कॉलेज विद्यार्थ्यांच्या दैनंदिन समस्या, सोशल मीडियावरील ट्रेंड्स तसेच एआयच्या वाढत्या प्रभावावर त्यांनी अनेक लेख लिहिले. सोशल मीडियावर गाजलेल्या ‘घिबली आर्ट’ ट्रेंडवर तसेच परीक्षेच्या काळात विद्यार्थ्यांच्या आयुष्यात वाढत्या एआयच्या वापराबाबत लिहिलेल्या लेखांचे विशेष कौतुक झाले. या काळात महाराष्ट्र टाइम्स प्रिंटच्या विविध कार्यक्रमांमध्ये सहभागी होत त्यांनी वृत्तांकनासाठीही हातभार लावला. २०२५ मधील ‘माय मराठी कला संगम’ तसेच महाराष्ट्र टाइम्सच्या ‘शोध युवा प्रतिमेचा’ या विशेष कार्यक्रमांचे त्यांनी वृत्तांकन केले. विद्यार्थ्यांशी आणि नव्या पिढीशी जोडून घेणाऱ्या, त्यांच्या दृष्टिकोनातून बातम्या मांडण्याचा त्यांचा नेहमीच प्रयत्न राहिला.
२०२५ मध्ये बीएमएमचे शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी के.सी. महाविद्यालयातून एमए इन जर्नलिझमला प्रवेश घेतला आणि त्याचवेळी ‘मटा ऑनलाईन’मध्ये काम सुरू केले. येथे त्यांनी लोकल बातम्या, लाइव्ह ब्लॉग अपडेट्स, इन्फ्रास्ट्रक्चर व विकासकामे, तसेच सरकारी धोरणे यांवर विशेष प्राविण्य मिळवले.
लहानपणापासूनच मराठी आणि इंग्रजी भाषेत वाचन-लेखनाची आवड असल्याने इंग्रजी भाषेवर त्यांचे विशेष प्रभुत्व आहे. त्यामुळे इंग्रजीतील गुंतागुंतीच्या बातम्या मराठी वाचकांसाठी सोप्या, समजण्यासारख्या भाषेत मांडण्याचा त्यांचा सातत्यपूर्ण प्रयत्न असतो. डिग्रीपर्यंतचं शिक्षण इंग्रजी माध्यमातून केलं असून संपूर्ण महाविद्यालयात प्रथम क्रमांक पटकावला. शेवटच्या वर्षी, न्यूजरूम नावाच्या प्रोजेक्टसाठी एका वृत्तपत्राच्या संपादकांची मुलाखत घेणं आवश्यक होतं. त्यावेळी, मुंबई चौफेरचे संपादक श्री. प्रफुल्ल फडके यांची मुलाखत घेतली. या मुलाखती दरम्यान त्यांनी आपल्या 30 वर्षांच्या मराठी भाषेतील पत्रकारीतेच्या अनुभवाबद्दल सांगितलं. त्यावेळी मराठी माध्यमातून पत्रकारिता करण्याची आवड निर्माण झाली. नंतर महाराष्ट्र टाईम्स प्रिंटमधल्या अनुभवामुळे ही आवड आणखी वाढली.… आणखी वाचा