• Sat. Jun 6th, 2026

    ‘बुलेट ट्रेन’साठी रुळ बसवण्याचा कामाला वेग, पहिल्यांदाच जपानी प्रणालीचा वापर; मुंबईत भुयारी बुलेट स्थानाक

    ‘बुलेट ट्रेन’साठी रुळ बसवण्याचा कामाला वेग, पहिल्यांदाच जपानी प्रणालीचा वापर; मुंबईत भुयारी बुलेट स्थानाक

    Bullet Train Project: मुंबईत बुलेट ट्रेनच्या स्थानकांसाठी रुळ बसवण्याचे काम सुरू आहे. जपनी शिंकान्सेन प्रणालीवर आधारित तंत्रज्ञानाचा वापर करून हे काम सुरू आहे.

    म.टा. खास प्रतिनिधी: मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पात आता रुळ बसवण्याच्या कामाला वेग आला आहे. ‘व्हायाडक्ट’वर अत्याधुनिक जपानी तंत्रज्ञानाच्या मदतीने हे रुळ बसवण्यात येत आहेत. जपानच्या शिंकान्सेन प्रणालीवर आधारित असलेल्या ‘जे-स्लॅब बॅलेस्टलेस’ तंत्रज्ञानाचा वापर देशात प्रथमच करण्यात येणार आहे.

    मजबूत काँक्रीटवर रुळ

    बुलेट ट्रेन प्रकल्पात गुजरातपाठोपाठ राज्यातही कामे दिसू लागली आहेत. प्रकल्पातील एकूण ५०८पैकी ३४७ किमी ‘व्हायाडक्ट’ आणि ४३९ किमी पायाभूत सुविधांचे प्राथमिक काम पूर्ण झाले आहे. त्याचबरोबर मुंबईत भुयारी बुलेट स्थानकासाठी स्लॅब कास्टिंगचे काम सुरू झाले आहे. रेल्वेगाड्या सुरू करण्यासाठी बॅलेस्टच्या मजबुतीकरणाकरीता खडीचा वापर केला जातो. बुलेट ट्रेनसाठी खडीऐवजी मजबूत काँक्रीटवर रुळ उभारणी केली जाते. यात चार महत्त्वाचे घटक आहेत. यामध्ये आरसी बेड, सिमेंट, ॲस्फाल्ट मॉर्टार आणि प्री-कास्ट स्लॅब यांचा समावेश आहे. त्याचबरोबर रुळांच्या जोडणीसाठी रेल फास्टनर्सचा वापर करण्यात येत आहे. यामुळे रेल्वेगाड्या वेगाने धावण्यास मदत मिळते. याला कमी देखभालीची गरज असल्याने कार्यक्षमतेतही वाढ होते.Maharashtra TimesMumbai Local: लोकल ट्रेनचा विलंब आता विसरा! पाचव्या व सहाव्या मार्गिकेमुळे प्रवास सुस्साट; मध्य-पश्चिम रेल्वेवर विस्तार

    आत्तापर्यंत १८५ किमीवर आरसी बेड तयार झाला असून १८८ किमीपर्यंत ट्रॅक स्लॅबची निर्मिती पूर्ण झाली आहे. यामध्ये ७० किमीवर स्लॅब बसवण्याचे काम पूर्ण झाले आहे. रुळ बसविण्याची संपूर्ण प्रक्रिया पूर्णपणे यांत्रिक पद्धतीने केली जाते. ‘फ्लॅश बट वेल्डिंग मशिन’द्वारे २५ मीटरचे रुळ जोडून २०० मीटरचे पॅनेल तयार केले जातात. रुळांची क्षमता ३२० किमी प्रतितास वेगासाठी आवश्यक तपासणीनंतरच निश्चित केली जाते. त्यानंतर रुळ बसवण्याची प्रक्रिया पूर्ण केली जाते.

    स्लॅब बसविण्यासाठी ‘स्लॅब लेइंग कार’, रुळ बसविण्यासाठी ‘रेल फीडर कार’ आणि ट्रॅकची अचूक पातळी राखण्यासाठी ‘सीएएम इंजेक्शन कार’चा वापर होत आहे. बुलेट ट्रेन प्रकल्पात आता प्रत्यक्ष रुळ बसविण्याच्या कामाला गती मिळाल्याने देशातील हाय-स्पीड रेल्वेच्या दिशेने हे महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे, असा विश्वास नॅशनल हाय स्पीड रेल कॉर्पोरेशनने (एनएचएसआरसीएल) व्यक्त केला. गुजरातमधील सूरत आणि आनंद येथे बुलेट ट्रेन प्रकल्पासाठी लागणारे रुळांचे स्लॅब तयार करणारे अत्याधुनिक कारखाने उभारण्यात आले आहेत. हे स्लॅब तयार झाल्यानंतर विशेष ट्रेलरने बांधकामस्थळी (बेस) पोहोचवले जातात. सध्या सुरत-बिलीमोरा-वापी येथे चार आणि वडोदरा-आनंद-अहमदाबाद या ठिकाणी सहा असे एकूण १० बेस कार्यरत आहेत.

    Maharashtra TimesKonkan Railway: मे महिन्यात कोकणवासियांना मिळणार खास भेट! आठवड्यातून तीन दिवस दिवा-चिपळूण अनारक्षित मेमू सेवा; कसं असेल वेळापत्रक ?

    मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पाची प्रगती

    • मुंबईतील भूमिगत स्थानकात स्लॅब कास्टिंगचे काम सुरू
    • राज्यातील तीन बुलेट स्थानकांचे काम सुरू
    • पालघर जिल्ह्यातील ७ पर्वतीय बोगद्यांपैकी २ बोगद्यांचे ब्रेकथ्रू पूर्ण
    • वांद्रे-कुर्ला संकुल-शिळफाटादरम्यानच्या २१ किमी बोगद्यांपैकी ५ किमी एनएटीएम पद्धतीने बोगदा खोदकाम पूर्ण
    • एकूण ५०८ किमीपैकी ३४७ किमी व्हायाडक्ट आणि ४३९ किमी पायाभूत (पियर) काम पूर्ण
    • १७ नदी पूल, ५ प्री-स्ट्रेस्ड काँक्रीट पूल आणि १३ स्टील पूल पूर्ण
    • २८६ किमी मार्गावर ५.७ लाखांहून अधिक नॉईज बॅरियर्स बसविण्यात आले
    • ३७० ट्रॅक किमी (१८५ मार्ग किमी) आरसी ट्रॅक बेडचे बांधकाम पूर्ण
    • सूरत आणि अहमदाबाद येथे बुलेट ट्रेन डेपोचे बांधकाम सुरू
    • गुजरातमधील सर्व स्थानकांवरील सुपर स्ट्रक्चर काम प्रगत स्थितीत
    सानिया कदम

    लेखकाबद्दलसानिया कदमसानिया कदम या सध्या ‘मटा ऑनलाईन’मध्ये गेल्या सहा महिन्यांपासून कन्सल्टंट पदावर कार्यरत आहेत. २०२५ मध्ये बॅचलर्सचे शिक्षण पूर्ण करून त्यांनी नुकताच पत्रकारितेच्या क्षेत्रात प्रवेश केला आहे. लोकल बातम्या, लाइव्ह ब्लॉग कव्हरेज, गुन्हेगारी, आंतरराष्ट्रीय घडामोडी तसेच इन्फ्रास्ट्रक्चर व नागरी विकासाशी संबंधित बातम्यांमध्ये त्यांना विशेष रस आहे.

    पत्रकारितेतील व्यावसायिक कामाची ही त्यांची पहिलीच वेळ असली, तरी त्यांच्या पत्रकारितेच्या प्रवासाची सुरुवात महाराष्ट्र टाइम्स प्रिंटमधून झाली. २०२४ मध्ये मुलुंड वाणिज्य महाविद्यालयातून बीएमएमचे शिक्षण घेत असताना प्राध्यापकांकडून त्यांची कॉलेज क्लब रिपोर्टर म्हणून नियुक्ती झाली आणि तेव्हाच ‘मटा’शी त्यांचा पहिला संबंध जोडला गेला.

    यानंतर त्यांनी अनेक महिन्यांपर्यंत महाराष्ट्र टाइम्सच्या ‘मुंबई टाइम्स’ पुरवणीसाठी लेखन केले. कॉलेज विद्यार्थ्यांच्या दैनंदिन समस्या, सोशल मीडियावरील ट्रेंड्स तसेच एआयच्या वाढत्या प्रभावावर त्यांनी अनेक लेख लिहिले. सोशल मीडियावर गाजलेल्या ‘घिबली आर्ट’ ट्रेंडवर तसेच परीक्षेच्या काळात विद्यार्थ्यांच्या आयुष्यात वाढत्या एआयच्या वापराबाबत लिहिलेल्या लेखांचे विशेष कौतुक झाले. या काळात महाराष्ट्र टाइम्स प्रिंटच्या विविध कार्यक्रमांमध्ये सहभागी होत त्यांनी वृत्तांकनासाठीही हातभार लावला. २०२५ मधील ‘माय मराठी कला संगम’ तसेच महाराष्ट्र टाइम्सच्या ‘शोध युवा प्रतिमेचा’ या विशेष कार्यक्रमांचे त्यांनी वृत्तांकन केले. विद्यार्थ्यांशी आणि नव्या पिढीशी जोडून घेणाऱ्या, त्यांच्या दृष्टिकोनातून बातम्या मांडण्याचा त्यांचा नेहमीच प्रयत्न राहिला.

    २०२५ मध्ये बीएमएमचे शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी के.सी. महाविद्यालयातून एमए इन जर्नलिझमला प्रवेश घेतला आणि त्याचवेळी ‘मटा ऑनलाईन’मध्ये काम सुरू केले. येथे त्यांनी लोकल बातम्या, लाइव्ह ब्लॉग अपडेट्स, इन्फ्रास्ट्रक्चर व विकासकामे, तसेच सरकारी धोरणे यांवर विशेष प्राविण्य मिळवले.

    लहानपणापासूनच मराठी आणि इंग्रजी भाषेत वाचन-लेखनाची आवड असल्याने इंग्रजी भाषेवर त्यांचे विशेष प्रभुत्व आहे. त्यामुळे इंग्रजीतील गुंतागुंतीच्या बातम्या मराठी वाचकांसाठी सोप्या, समजण्यासारख्या भाषेत मांडण्याचा त्यांचा सातत्यपूर्ण प्रयत्न असतो. डिग्रीपर्यंतचं शिक्षण इंग्रजी माध्यमातून केलं असून संपूर्ण महाविद्यालयात प्रथम क्रमांक पटकावला. शेवटच्या वर्षी, न्यूजरूम नावाच्या प्रोजेक्टसाठी एका वृत्तपत्राच्या संपादकांची मुलाखत घेणं आवश्यक होतं. त्यावेळी, मुंबई चौफेरचे संपादक श्री. प्रफुल्ल फडके यांची मुलाखत घेतली. या मुलाखती दरम्यान त्यांनी आपल्या 30 वर्षांच्या मराठी भाषेतील पत्रकारीतेच्या अनुभवाबद्दल सांगितलं. त्यावेळी मराठी माध्यमातून पत्रकारिता करण्याची आवड निर्माण झाली. नंतर महाराष्ट्र टाईम्स प्रिंटमधल्या अनुभवामुळे ही आवड आणखी वाढली.… आणखी वाचा