पृथ्वीतलावरून वाघांच्या प्रजाती झपाट्याने लुप्त होत आहे. भारतात त्याला वाचविण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात गांभीर्यपूर्ण प्रयत्न होताना दिसत आहेत. परिणामी एकेकाळी देशात संकटग्रस्त ठरू पाहणारी वाघांची प्रजाती आणि आता वाढत असलेली वाघांची संख्या हे आशादायी चित्र २०२२च्या व्याघ्रगणनेत दिसून आले. पण चालू वर्षातील जानेवारी २०२६ ते आतापर्यंत या साडेतीन महिन्यांत देशाने ५० वाघ गमावले आहेत. त्यातील मृत्यू हे वन्यजीवांच्या झुंजीत, अपघातात, शिकारीत, वा नैसर्गिकरीत्या अशा विविध कारणांनी झाले आहेत. त्यापैकी मध्य प्रदेशात सर्वाधिक १८, महाराष्ट्रात १० वाघांचा मृत्यू झाला आहे.

Nashik Crime: तोंड झाकून महिला घरी आली, उकळतं तेल 20 वर्षीय तरुणीच्या अंगावर फेकलं; स्कार्फ काढताच सर्वांनाच धक्का
वाघांच्या शिकारीविरोधात स्वातंत्र्यप्राप्तीनंतर सत्तरच्या दशकात आवाज उठवला गेला. भारतातील वन्यजीवप्रेमी आणि पर्यावरणवादी संस्थानी पहिल्यांदा एकत्र येऊन वाघांच्या शिकारीविरोधात ओरड सुरू केली. त्यानंतर सरकारने पावले उचलण्यास प्रारंभ केला. परिणामी शिकारीच्या घटनेत मागील काही वर्षांत घट झाली. पण शिकारीच्या घटना सुरूच असल्याने तो चिंतेचा विषय मानला जात आहे.

रस्ता ओलांडताना झालेल्या अपघातांमुळे वन्यप्राणी मृत्यूमुखी पडण्याच्या घटनांत देखील अलीकडे मोठी वाढ झाली आहे. राज्यातील विविध जंगलात रस्ते अपघातात मागील काही वर्षात वाघ, बिबटसह मोठ्या संख्येने वन्यजीवांचा नाहक बळी गेला आहे. परिणामी वन्यजीवांच्या सुरक्षेचा मुद्दा ऐरणीवर आला आहे.

Satara Crime: अरे, मुलगा तुझ्यासारखा दिसत नाही; मित्रांचे टोमणे, पत्नीच्या चारित्र्यावर संशय घेत पोराला संपवलं, साताऱ्यातील मृत्यू प्रकरणाचं गूढ उकललं
व्याघ्र प्रकल्पाबाहेर सुरक्षा महत्त्वाची
व्याघ्र प्रकल्पात सुरक्षा असल्याने शिकारी तेथे प्रयत्न करत नाहीत. पण त्यांचा डोळा नेहमी व्याघ्र प्रकल्पाबाहेर असणाऱ्या वाघांकडे असतो. तब्बल ३४.६६ टक्के वाघ प्रकल्पाबाहेर असल्याने त्यांची सुरक्षा होणे गरजेचे असल्याचे मत जाणकारांनी व्यक्त केले आहे.

राज्यनिहाय व्याघ्रमृत्यूची संख्या
राज्य –मृत्यूसंख्या
मध्य प्रदेश १८
महाराष्ट्र १०
कर्नाटक ५
तमिळनाडू ४
आसाम ४
उत्तर प्रदेश २
छत्तीसगड २
उत्तराखंड १
तेलंगण १
राजस्थान १
अरुणाचल प्रदेश १
ओडिशा १